Wonen en dakloosheid
Betaalbaar en kwaliteitsvol wonen is een mensenrecht. Toch is dat in Vlaanderen niet gegarandeerd.
In Vlaanderen kan lang niet iedereen een kwaliteitsvolle en betaalbare woning vinden. Er is een groot tekort aan woningen en de wachtlijsten voor sociale woningen worden jaar na jaar langer. In 2022 stonden er 182.000 gezinnen op de wachtlijsten. De huurprijzen op de private woningmarkt zijn torenhoog en blijven stijgen. In 2023 was de gemiddelde huurprijs in Vlaanderen opgelopen tot 815 euro per maand. Vrouwen zijn kwetsbaarder op de woningmarkt, omwille van hun sociaal-economische positie en genderongelijkheid. 70% van de individuele armen zijn vrouwen. Alleenstaande moeders hebben het in het bijzonder moeilijk een woning te vinden.
Slechts 1 op 3 dakloze personen leeft op straat of doet een beroep op de nood- of daklozenopvang. Dakloosheid heeft verschillende gezichten: dakloosheid (1-2), thuisloosheid (3-7), onzekere huisvesting (8-10) en ontoereikende huisvesting (11-13).
- Mensen die in de openbare ruimte leven
- Mensen in de nachtopvang
- Mensen in de thuislozenopvang
- Mensen in de vrouwenopvang
- Mensen in opvang voor asielzoekers en immigranten
- Mensen die een instelling verlaten zonder woonoplossing
- Mensen in begeleid wonen
8. Mensen zonder huurcontract
9. Mensen die uit hun huis worden gezet
10. Mensen die leven onder dreiging van ‘huiselijk' geweld
11. Mensen in tijdelijke niet-conventionele woningen
12. Mensen in ongeschikte huisvesting
13. Mensen in een extreem overbevolkt gebouw
Uit onderzoek blijkt dat 1 op 3 dakloze personen een vrouw is. Onder jongeren gaat het om bijna 4 op 10 dakloze personen. Vrouwen zijn minder zichtbaar dakloos, waardoor ze minder geregistreerd worden en hun statistisch aandeel onderschat wordt. Tellingen zijn sowieso altijd een onderschatting van het werkelijke aantal daklozen.
De meeste geregistreerde dakloze vrouwen verblijven in de crisisopvang en in onthaaltehuizen. Op straat worden vrouwen blootgesteld aan vele vormen van geweld: ze worden beroofd, bedreigd, bespuwd, er wordt op hen geürineerd.
De vrouwen krijgen te maken met seksuele intimidatie en met vragen om seks: er wordt verondersteld dat ze sekswerkers zijn, gewoonweg omdat ze op straat leven. Deze vrouwen worden stelselmatig blootgesteld aan verbaal geweld en minachting.
Intrafamiliaal geweld is de belangrijkste reden voor de dak- en thuisloosheid van vrouwen. Vrouwen maken vaak geen gebruik van bepaalde diensten voor daklozen, omdat deze diensten gemengd zijn. Bijna alle vrouwen hadden in het verleden thuis geweld ervaren. Heel wat vrouwen voelen zich niet veilig bij mannen in een omgeving en situatie die ze niet onder controle hebben. Sommige vrouwen mijden dan weer deze diensten uit schrik dat de daders hun verblijfplaats zouden kunnen achterhalen.
De Vrouwenraad vraagt om een gendergelijkheidsperspectief mee te nemen in het onderzoek naar wonen. We vragen om meer en kwaliteitsvollere (sociale) woningen als middel in de strijd tegen armoede. De dienstverlening voor dakloze personen moet aangepast zijn aan de verschillende behoeften van vrouwen.
Signalennota dakloosheid
Vrouwen, gender en dakloosheid
In dit dossier belicht de Vrouwenraad de problematiek van dakloosheid vanuit een genderperspectief. Vrouwen ervaren dakloosheid vaak anders dan mannen en blijven daardoor geregeld onder de radar van beleid en hulpverlening. Factoren zoals armoede, partnergeweld, zorgverantwoordelijkheden en discriminatie vergroten hun risico op woononzekerheid en dakloosheid.
Download het dossier en ontdek onze analyse en aanbevelingen voor een beleid dat het recht op wonen voor iedereen garandeert en bijzondere aandacht heeft voor de situatie van vrouwen.
